Öğrenme Merkezleri

Öğrenme Merkezleri

Okul öncesi eğitiminde öğrenme merkezleri büyük öneme sahiptir. Öğrenme merkezleri ile çocukların farklı deneyimleri etkin bir şekilde yaşamalarına, daha küçük gruplarda birbirleriyle doğal ilişkiler kurmalarına, oyun esnasında karşılaştıkları problemleri çözmelerine, karar ve sorumluluk almalarına, kendilerini ifade etmelerine ve birbirlerinden öğrenmelerine fırsat tanınmış olur.

 


Eğitim yılının başında 4-5 temel köşe ile başlamak iyi olacaktır. Sonrasında yeni merkezler eklenebilir. Bu merkezler:

Blok Merkezi: Blok merkezindeki etkinlikler çeşitli hareketler içerdiğinden küçük-büyük kas gelişimini, el-göz koordinasyonunu destekler. Ayrıca, problem-çözme becerileri, kavram gelişimi ve bir çok bilişsel ve sosyal beceriler de bu köşedeki etkinliklerde desteklenmektedir.

Sanat Merkezi: Bu köşede çocuklar çevreleri ve kendileriyle ilgili algıları, duyguları ve düşüncelerini yansıtacakları ürünler yaratırlar. Küçük kas gelişimleri, bilişsel gelişimleri ve sosyal gelişimleri bu köşede yaptıkları etkinlikler sayesinde desteklenir. Bu köşede öğretmenin öncelikli rolleri, çocukların sanat köşesindeki malzemeleri kullanabilmeleri için gerken desteği göstermek, düşünmelerii sağlamak çocukların keşif duygularını güçlendirmektir.

Dramatik Oyun Merkezi: Bu köşede çocuklar birbirleriyle etkileşime geçerek bir çok hayali role bürünebilirler. Bu roller kimi zaman bir otorite figürü (doktor, öğretmen, abi, polis, anne, baba gibi), kimi zaman tehlikeli/riskli bir mesleğe sahip olanlar ( asker, araba yarışçısı gibi) hatta kimi zaman da kötü şeyler yapan kişiler olabilir (hırsız, canavar gibi). Sebep-sonuç ilişkilerini, sosyalleşmeyi , problem çözmeyi, yaratıcılıklarını geliştirirken aynı zamanda da dil gelişimlerini geliştirirler.

Masa Oyuncakları Merkezi: Bu köşede çocuklar kimi zaman arkadaşlarıyla kimi zaman bağımsız olarak köşedeki malzemeler aracılığıyla kavrama, algı , matematiksel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirirler. Öğretmenin buradaki en önemli rolü düşünmeyi teşvik edici malzemeler sağlamak ve çocukları daha somut, sezgisel düşünme seviyesinden daha üst düzey ve bağımsız düşünebilme seviyesine çıkarabilmektir.

Kitap Merkezi: Bu köşedeki etkinliklerle çocukların dil gelişimleri, hayal güçleri, anlatım ve dinleme becerileri desteklenip, kelime hazineleri gelişir. Ayrıca okuma alışkanlığını kazandırılması desteklenir. Bu köşede olabilecek malzemeler çeşitli kitaplar, resimli kartlar, hikayelerin canlandırılmasında/anlatılmasında kullanılacak kuklalar, semboller olabilir.

Müzik Merkezi: Bu köşedeki etkinliklerle çocuklar sesleri ayrıt edebilme ve işitsel hafızalarını geliştirme becerileri kazanırlar. Aynı zamanda, motor becerileri ve yaratıcılıkları desteklenip, tempo, ritm, melodi hakkında bilgi sahibi olurlar.

Fen Merkezi: Çocuklar dünyaya karşı içten gelen bir merak duyar ve çevrelerinde olup biteni öğrenmek isterler. Bu öğrenme merkezi çocukların merak duygusu ve öğrenme arzusunu uyarmayı ve çocukların yaşadıkları dünya hakkında yeni şeyler öğtrnmrlrtini desteklemeyi amaçlar. Çocukların bilimsel süreç becerilerini geliştirebilecekleri bu merkez, aydınlık olmalı, rahat çalışılabilecek şekilde düzenlenmeli ve görece sessiz merkezlere yakın olmalıdır.


İşte göz önünde bulundurulması gereken bazı noktalar:

  • Çocukların birbirlerini rahatsız etmemeleri için, sessiz oyunların oynandığı merkezler bir arada, gürültülü oyunların oynandığı merkezler bir arada olacak şekilde düzenlenmesi yararlı olacaktır.
  • Blok merkezi ve dramatik oyun merkezi, her ikisi de aktif ve daha sesli oyunların oynandığı köşeler oldukları için birbirlerine yakın olmaları yerinde olur. Çocuklar bu iki merkezdeki oyunları da birbirleriyle ilişkilendirebileceklerdir- dramatik oyun merkezinde oynayan çocukların blok köşesinde oynayan arkadaşlarından arabalarla ev taşımalarını istemeleri ya da bebeklerine bloklarla ev yapmaları gibi.
  • Blok merkezi için ayrılan mekanın çocukların malzemeleri daha rahat kullanabilmeleri açısından biraz daha geniş olması uygun olur. Yerde halı olduğunda o köşedeki gürültü azalacaktır.
  • Büyük grup faaliyetlerinde blok merkezindeki boşluktan yararlanabilirsiniz.
  • Hem sanat hem de masa oyuncakları merkezlerine masaların koyulması, burada gerçekleşcek etkinlikler için gerekli olacaktır.
  • Kitap merkezinde minderlerin bulunacağı daha küçük, yakın ve sıcak bir ortam yaratılmaya çalışılmalıdır.
  • Sınıfta bulunan musluğun, sanat merkezine yakın olması (sınıfta musluk olmadığında, sanat köşesinin tuvalete rahatça ulaşım için kapıya yakın olması) o köşede çalışma yapan çocukların temizliğinin kolay olmasını sağlayacaktır.
  • Sanat merkezinde yerde halı bulunmasındansa, yerin kolayca silinebilecek bir döşeme malzemesi ile kaplanması daha uygundur.

 

Sınıf Düzeni Nasıl Olmalıdır?- İstanbul Robert Çocuk İnceleme Merkezi

video


Köşeleri ayırırken; dolaplardan, ortamın doğallığını bozmayacak, öğretmeni sınıfı takip etmesini zorlamayacak ve çocuklara sıcak gelen malzemelerden yararlanılmalıdır. Örneğin, minderlerle kitap köşesini, oyuncak sepetleriyle evcilik köşesini, halı ile blok köşesini ayırmak mümkündür.


Sınıf düzenlemesinde, günlük akış ve bu akış içerisinde uygulayacağınız etkinliklerin göz önünde bulundurulması gerekir.

  • Günlük akış içerisinde çocuklarla yapılacak farklı etkinliklerin nerede yapılacağı planlanarak sınıf düzenlenebilir. Örneğin; Türkçe etkinliklerini yaptırabileceği, tüm sınıfın bir arada bulunacağı boş alanı önceden düşünmeli ve ona göre bir düzenleme yapmalıdır. Böylece etkinliklerde mekan yüzünden yaşanabilecek sıkıntılar önlenmiş olur ve etkinliğin en verimli şekilde geçmesi sağlanır.
  • Çocukların birlikte hikayeler dinledikleri, şarkı söyledikleri, oyunlar oynadıkları ve öğretmenle hep birlikte oldukları bir alan belirlenebilir. Bu etkinliklerin çocukların yerde birbirlerine daha yakın oturdukları bir alanda yapılmaları tercih edilmelidir. Bu sayede çocuklar birbirlerine yakın olurlar, öğretmeni daha rahat duyabilirler ve “grup” olma hissini yaşayabilirler.

Çocukların küçük gruplar şeklinde bir araya gelebilecekleri alanlar belirlenebilir. Çocukların birbirlerine yakın olarak konumlandıklarında ve rekabetçi bir çalışma yapmadıklarında, oldukça yardımsever ve paylaşımcı davranışlar gösterdikleri gözlenmiştir. Küçük grup zamanı için alanlar yaratmak; koşmak, etrafı rahatsız etmek, malzemeler için kavga etmek gibi sorun olabilecek durumları önleyebilir.